Önce sorunun yerini bulun
"Anahtar zor dönüyor" şikâyetinin üç ayrı kaynağı olabilir ve her birinin çözümü farklıdır. Ayırt etmek için basit bir deney yeterli: kapıyı açın ve kapı açıkken kilidi çevirin.
| Gözlem | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Kapı açıkken rahat, kapalıyken zor | Kapı sarkmış; sürgüler karşılığa sürtüyor | Menteşe ve karşılık ayarı. Yağlama işe yaramaz |
| Anahtar zor giriyor, girerken takılıyor | Barelin içi kirli ya da anahtar aşınmış | Barel temizliği ve yağlama; orijinal anahtarla deneme |
| Anahtar rahat giriyor ama kapı açıkken bile zor dönüyor | Kilit gövdesindeki mekanizma kuru ya da yorgun | Gövdenin yağlanması; düzelmezse usta kontrolü |
En sık karşılaştığımız durum birincisidir ve insanlar çoğu zaman bunu fark etmeden bareli yağlamaya çalışır. Kapıyı kolundan hafifçe yukarı kaldırdığınızda kilit rahatlıyorsa teşhis kesindir.
Barele ne sıkılır, ne sıkılmaz?
Barelin içinde milimetrik pimler ve küçük yaylar çalışır. Buraya giren her madde ya bu parçaların kaymasını kolaylaştırır ya da toz toplayarak bir süre sonra macun gibi tutar.
Uygun olanlar
- Kilit için üretilmiş kuru yağlayıcı spreyler. Teflon (PTFE) ya da silikon bazlı, kuruyunca yapışkan iz bırakmayan ürünler. Nalburlarda "kilit spreyi" adıyla bulunur.
- Grafit tozu. Eski ustaların yöntemi; kuru olduğu için toz tutmaz. Küçük bir tüpten deliğe çok az püskürtülür. Elektronik parçalı kilitlerde ve araç kontaklarında kullanılmamalıdır, çünkü grafit iletkendir.
Uygun olmayanlar
- Yemeklik yağ, zeytinyağı, tereyağı. Birkaç hafta sonra bayatlar, reçineleşir ve pimleri yapıştırır.
- Gres ve motor yağı. Barel için fazla koyudur; tozla birleşip çamur yapar. Bunların yeri kilit gövdesindeki büyük hareketli parçalardır, barel değil.
- Pas sökücü spreyleri sürekli kullanmak. Paslanmış bir kilidi kurtarmak için bir kez sıkmak işe yarar; ancak bunlar çözücüdür, kalıcı yağlayıcı değildir. İçerideki eski yağı da söker, uçtuktan sonra kilit eskisinden kuru kalır. Kullandıysanız arkasından uygun bir kilit spreyiyle tamamlayın.
- Grafit ile yağı karıştırmak. Önce yağ, üzerine grafit ya da tersi; ikisi birleşince koyu bir macun oluşur.
Durumu telefonda anlatın, ücreti yola çıkmadan söyleyelim. Hemen Ara
Adım adım barel bakımı
- Anahtarı kuru bir bezle silin. Cepte taşınan anahtarın kanallarında biriken tiftik ve kir, her kullanışta kilide taşınır.
- Kilit spreyinin ince borusunu anahtar deliğine dayayın ve bir saniyelik kısa bir sıkım yapın. Daha fazlası gerekmez.
- Anahtarı sokup çıkarın, birkaç kez iki yöne çevirin. Anahtarın üzerine çıkan koyu kiri bezle silin.
- Anahtar temiz çıkana kadar sokup silmeyi tekrarlayın.
- Kapı kenarından çıkan dili ve sürgüleri dışarı alın, üzerlerine çok az sprey sıkıp birkaç kez çalıştırın.
- Kapı yüzeyine akan fazlalığı silin; boyada leke bırakabilir.
Normal kullanılan bir daire kapısı için bu bakımı yılda bir kez yapmak yeterlidir. Dış ortama açık bahçe kapısı, kepenk ve asma kilitlerde ilkbahar ve sonbaharda birer kez yapılması iyi olur.
Menteşe ve kapı kolu da bakım ister
Kilidin rahat çalışması, kapının düzgün asılı durmasına bağlıdır. Yılda bir kez menteşe pimlerine bir damla makine yağı damlatın ve kapıyı birkaç kez açıp kapatın; gıcırtı kesilir, kanat daha az yorulur. Kapı kolunun ve rozetlerin vidalarını elle kontrol edin; gevşeyen kol, zamanla kilit gövdesindeki yayı zorlar. Kasadaki karşılık deliklerinde biriken toz ve boya artıklarını ince bir fırçayla temizlemek de sürgülerin tam oturmasını sağlar. Bunların hiçbiri özel alet istemez ve on dakikadan uzun sürmez.
Anahtarın kendisi suçlu olabilir
Bakımdan sonra da takılma sürüyorsa, kutudan çıkan ve az kullanılmış orijinal anahtarla deneyin. Onunla rahat çalışıyorsa sorun barelde değil, her gün kullandığınız aşınmış ya da kötü kesilmiş kopyadadır. Dişlerinin sivri uçları yuvarlanmış, boyun kısmı hafifçe eğilmiş anahtarları kullanmayı bırakın; hem kilidi yıpratır hem de bir gün kilidin içinde kırılır. Yeni kopyayı orijinalden çıkartın; nedenini anahtar kopyalama sayfasında anlattık.
Kışın donan kilit
Çorlu'da ocak ve şubat gecelerinde sıcaklık sıfırın altına düştüğünde, bahçe kapısı ve araç kilitlerinde donma görülür. Mekanizmaya giren nem buz tutar ve anahtar girmez ya da dönmez.
- Anahtarı zorlamayın; soğukta metal daha kırılgandır.
- Anahtarın ucunu çakmakla birkaç saniye ısıtıp kilide sokmak ve beklemek çoğu zaman yeter. Plastik başlıklı, çipli araç anahtarlarında başlığı ısıtmamaya dikkat edin.
- Kilit çözücü spreyler bu iş için üretilmiştir; kışın araçta değil, cebinizde ya da evde durmalıdır.
- Kilide sıcak su dökmeyin. O an açar, ama su içeride kalır ve bir sonraki gece daha kötü donar.
- Kış gelmeden yapılan yağlama, nemi dışarıda tutarak donmayı büyük ölçüde önler.
Bakımın bittiği, tamirin başladığı yer
Şu belirtilerde yağlamayla vakit kaybetmeyin:
- Anahtar bazı günler dönüyor, bazı günler hiç dönmüyorsa,
- Kilit çevrilirken içeriden çıtırtı ya da kırık parça sesi geliyorsa,
- Kol aşağıda kalıyor, dil kendiliğinden geri gelmiyorsa,
- Kapıyı kilitlemek için omuzla bastırmanız ya da kaldırmanız gerekiyorsa.
Bunlar pim aşınması, kırık yay ya da kapı ayarı işaretidir. Kapı ayarı ve gövde arızaları için çelik kapı kilidi tamiri, aşınmış barel için barel değişimi sayfalarına bakabilirsiniz. Yeni barel seçecekseniz yedi kriter yazısı yol gösterir. Dış ortamda çalışan kilitlerle ilgili sahadan notlar Marmaracık ve Hıdırağa sayfalarında, dükkân kepenkleri için öneriler kepenk kilidi sayfasında.